آشنائی با مالیات مشاغل در 16 گام 16گام 16 گام

مالیات بر درآمد مشاغل
ماده ۹۳ ق.م.م 
درآمدی كه شخص حقیقی از طریق اشتغال به مشاغل یا بهعناوین دیگر غیر از موارد مذكور در سایر فصلهای این قانوندر ایران تحصیل كند پس از كسر معافی تهای مقرر در این قانونمشمول مالیات بر درآمد مشاغل می باشد.
• تبصره – درآمد شركتهای مدنی( اعم از اختیاری یا قهری)وهمچنین درآمدهای ناشی از فعالیتهای مضاربه در صورتی كه عامل(مضارب) یا صاحب سرمایه شخص حقیقی باشد تابع مقررات این فصل می باشد.

مادة ۹۴ ق.م.م 

درآمد مشمول مالیات مؤدیان موضوع این فصل عبارت است ازكل فروش كالا و خدمات به اضافة سایر درآمدهای آنان كه مشمولمالیات فصول دیگر شناخته نشده پس از كسر هزینه ها و استهلاكات مربوط طبق مقررات فصل هزینه های قابل قبول و استهلاكات.

گام اول : شروع فعالیت و اخذ مجوز 
هریک از مشاغل مشمول مالیات بر مشاغل مانند اصناف، پزشکان، مهندسین،وکلا یا بازرگانان همزمان با راه اندازی کسب و کار خود می بایست از تشکل ها و انجمن های تخصصی و قانونی خود مانند اتاق اصناف و اتحادیه های صنفی، نظام پزشکی،نظام مهندسی، کانون وکلا و اتاق بازرگانی اخذ مجوز نمایند. یکی از مراحل اخذ مجوز گرفتن استعلام مالیاتی توسط این تشکل ها برای کلیه مشاغل خواهد بود تا در صورتی بدهی قطعی شده ای نزد سازمان امورمالیاتی دارند ابتدا نسبت به پرداخت یا تعیین تکلیف آن اقدام نمایند. این استعلام را استعلام گواهی ماده 186 می نامند. که استنادات قانونی آن به شرح زیر می باشد.

ماده 186 ق.م.م

صدور یا تجدید یا تمدید کارت بازرگانی و پروانه کسب یا کار اشخاص حقیقی یا حقوقی از طرف مراجع صلاحیت­ دار منوط به ارائه گواهی از اداره امور مالیاتی ذیربط مبنی بر پرداخت یا ترتیب پرداخت بدهی مالیاتی قطعی ­شده می‌باشد و در صورت عدم رعایت این حکم مسئولان امر نسبت به پرداخت‌ مالیات­های مزبور با مودی مسئولیت تضامنی خواهند داشت. (ادامه ماده قانونی)

گام دوم : ثبت نام الکترونیک

در اجرای طرح جامع مالیاتی و به منظور ارائه خدمات رسانی ساده و هوشمند به مودیان مالیاتی کلیه مراحل ثبت نام به صورت الکترونیک و از طریق درگاه زیر صورت خواهد گرفت.

میزخدمت عملیات الکترونیک سازمان امورمالیاتی

۱- پیش ثبت نام الکترونیک:

نقطه شروع فرایند ثبت نام الکترونیک مرحله پیش ثبت نام می باشد. در این مرحله اطلاعات پایه ای از شما دریافت می شود. در ادامه پس از تکمیل اطلاعات درخواستی و فشردن کلید تایید نهایی وارد مرحله بعدی خواهید شد. چنانچه تا هفت روز اطلاعات خود را تایید ننمایید پرونده ایجاد شده به صورت خودکار حذف خواهد شد.

۲- صحت سنجی اطلاعات:

در این مرحله بخشی از اطلاعات ثبت شده شما در مرحله پیش ثبت نام از منابع مختلف سازمانی استعلام و بررسی شده و صحت آن مورد آزمون قرار خواهد گرفت. چنانچه به هر دلیل در اطلاعات مغایرتی یافت شود، موضوع با پیامک به شما اطلاعات داده شده و شما مجدد باید وارد سامانه پیش ثبت شده و مرحله یک را تکرار نمایید.

۳- تولید و ارسال اطلاعات کاربری:

چنانچه اطلاعات اولیه پیش ثبت نام شما مورد تایید سازمان قرار گیرد برای شما یک نام کاربری و کلمه عبور ایجاد خواهد شد. این اطلاعات به صورت پیامک روی شماره تلفن همراه ثبتی شما ارسال خواهد شد. باید دقت داشت اطلاعات کاربری محرمانه بوده و مسئولیت سوء استفاده از آن برعهده شما خواهد بود.

۴- ثبت نام الکترونیک:

پس از دریافت اطلاعات کاربری شما باید وارد سامانه ثبت نام شوید. پس از ورود باید اطلاعات تکمیلی در خصوص بنگاه اقتصادی خود را در فرم های این سامانه تکمیل نمایید. همچنین می توانید اطلاعات پایه که در مرحله ثبت نام ثبت کرده اید ویرایش نمایید. در نهایت پس از تکمیل همه اطلاعات خواسته شده کلید تایید نهایی را فشار دهید.

نکات کاربردی در ثبت نام و تشکیل پرونده مالیاتی

۲- مادة 95 ۵ ق.م.م (اصلاحی 31 / 04 / 1394)-

صاحبان مشاغل موضوع این فصل موظفاند دفاتر و یا اسناد و مدارک حسب مورد را ه با رعایت اصول و ضوابط مربوط از جمله اصول و ضوابط مربوط به تنظیم دفاتر تجاری موضوع قانون تجارت در خصوص تجار تنظیم میگردد برای تشخیص درآمد مشمول مالیات ، نگهداری و اظهارنامة مالیاتی خود را بر اساس آنها تنظیم می کنند.

آیین نامة اجرایی مربوط به نوع دفاتر، اسناد و مدار و روشهای نگهداری آنها اعم از ماشینی ( مکانیزه )  و دستی و نمونه اظهارنامه مالیاتی با توجه به نوع و حجم فعالیت حسب مورد برای مؤدیان مذكور و نیز نحوة ارائة آنها برای رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات به مراجع ذ ی ربط، حداكثر ظرف مدت شش ماه از تاریخ لاز مالاجراء شدن این قانون توسط سازمان امور مالیاتی كشور تهیه میشود و به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی میرسد. آئین نامه اجرائی ماده فوق در ضمیمه کتاب ارائه گردیده است.

۲- ماده 2 آيین نامه اجرائی ماده 95 ق.م.م

مطابق مادة 2 از آيین نامه اجرائی ماده 95 ق.م.م صاحبان مشاغل براساس شاخصها و معیارهایی از قبیل نوع و یا حجم فعالیت به شرح زیر گروهبندی میشوند:

.1 گروه اول

.2 گروه دوم

.3 گروه سوم

الف) حجم فعالیت:

1- (اول) مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل یا ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده ( قبل از کسر معافیت طبق آخرین برگ مالیات قطعی) (مجموع اصلی و متمم) عملکرد 91 و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی اباغ شده باشد، هرکدام بیشتر از مبلغ سی میلیارد ریال و بیشتر باشد.

2- (دوم ) مجموع مبلغ فروشکالا و خدمات سال قبل یا ده برابر درآمد مشمول مالیات قطعی شده (قبل از کسر معافیت)  طبق آخرین برگ مالیات قطعی( مجموع اصلی و متمم) عملکرد 91 و به بعد که تا تاریخ پایان دی ماه سال قبل از شروع سال مالیاتی ابلاغ شده باشد، هرکدام بیشتر از مبلغ ده میلیارد و تا سی میلیارد ریال باشد.

3- (سوم ) مؤدیانی که در گروههای اول و دوم قرار نمیگیرند جزء گروه سوم محسوب میشوند.

نکات مهم :

• تبصره 1- در مواردی که صرفا ارائه خدمات باشد، 50 % مبالغ تعیین شده م ک عمل میباشد.

• تبصره 2- در مشارکت مدنی جمع مبلغ فروش کالا و خدمات و یا درآمد مشمول مالیات قطعی شده کلیه شرکاء ملاک عمل میباشد.

• تبصره 3- مجموع مبلغ فروش کالا و خدمات سال قبل براساس فعالیت مؤدی در سال قبل می باشد.

ب )نوع فعالیت :

اشخاصزیر فارغ از حجم فعالیت از لحاظ انجام تکالیف موضوع این آ ین نامه جزء مودیان گروه اول محسوب میشوند.

1- دارندگان کارت بازرگانی (واردکنندگان و صادرکنندگان )

2- صاحبان کارخانه ها و واحدهای تولیدی و بهره برداران معادن دارای جواز تأسیس و پروانة بهره برداری از وزارتخانه ذیربط

3- صاحبان هتل های سه ستاره و بالاتر

4- صاحبان بیمارستان ها، زایشگاه ها، کلینیک های تخصصی

5- صاحبان مشاغل صرافی

6- فروشگاه های زنجیره ای دارای مجوز فعالیت از وزارت خانه زیربط

• تبصره 1- مؤدیان مالیاتی که در هر گروه قرار م یگیرند تا سه سال بعد، از نظر انجام تکالیف قانونی در طبقات پایینی قرار نخواهند گرفت.

• تبصره 2- در دو سال اول شروع فعالیت صاحبان مشاغل به استثناء مؤدیانی که بر اساس نوع فعالیت در گروه اول قرار م یگیرند انتخاب گروه و انجام تکالیف قانونی مربوط به انتخاب مؤدی خواهد بود.

• تبصره 3- صاحبان مشاغلی که در گروههای دو یا سه قرار می گیرند، میتوانند در هر سال مالیاتی نسبت به انجام تکالیف گروه بالاتر اقدام نمایند. در این صورت مکلف به رعایت مقررات مربوط خواهند بود.

مرحله پنجم-اجرای تکالیف قانونی طی سال مالی

الف- تکالیف مشاغل گروه 1

صاحبان مشاغلی که در گروه اول قرار می گیرند و کلیه اشخاص حقوقی مکلف به نگهداری دفاتر روزنامه و کل یا سایر دفاترحسب مورد دستی یا ماشینی ( مکانیزه- الکترونیکی ) متکی به اسناد و مدارک با رعایت موارد زیر می باشند :

1- رویدادهای مالی باید براساس استانداردهای حسابداری و روزانه به ترتیت تاریخ وقوع در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل گردد.

2 – مؤدیانی که دفاتر دستی نگهداری می نمایند، مکلفند برای هرسال مالیاتی فقط از دفاتری که طی سال مالی قبل نزد مراجع قانونی ذیربط ثبت شده استفاده نمایند. در مواردی که دفاتر ثبت شده مذکور در هر سال مالی برای ثبت عملیات مالی مودیان تا پایان سال مالیاتی کفایت ننماید، مجاز به استفاده از دفاتر ثبت شده در همان سال میباشند.

3 – مؤدیان برای استفاده از سیستم الکترونیکی ) نرم افزار ( جهت ثبت رویدادهای مالی خود، مکلفند از نرم افزارهای مورد قبول که دارای ویژگیها، معیارها و ضوابط اعلامی سازمان باشد استفاده نمایند. سازمان موظف است ویژگیها، معیارها و ضوابطی که نرم افزار باید دارا باشد را اع ن عمومی کند.

3-1استفاده از نرم افزارهای قبلی تا مدت سه سال پس ازلازم الاجرا شدن اصلاحیه قانون  (01 / 01 / 1395) مجاز خواهد بود. استفاده از نرم افزارهای مذکور بعد از مهلت فوف الذکر منوط به مطابقت آن با ویژگیها، معیارها و وضوابط اعلامی از سوی سازمان است.
مؤدیان مکلفند تا قبل از مطابقت نرم افزار مورد استفاده با ویژگیها، معیارها و ضوابط اعلامی از سوی سازمان، حداقل ماهی یکبار خلاصه عملیات داده شده به ماشینهای الکترونیکی را در دفتر روزنامه ثبت و حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به دفتر کل منتقل کنند.
در اجرای این بند، سازمان می تواند به منظور بررسی انجام وظایف محوله از ظرفیت علمی و تخصصی اشخاص حقوقی دولتی و غیردولتی استفاده نماید.

4-نگهداری دفتر روزنامه واحد برای ثبت کلیه عملیات و یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر بخش از عملیات مجاز است.

5- اشتباه در شمار هگذاری صفحات و همچنین اشتباهات ناشی از ثبت دفاتر در مراجع قانونی ذی ربط در صورت احراز، خللی به اعتبار دفاتر وارد نخواهد کرد.

6- نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است (مانند مواد گرافیت)در دفاتر دستی ممنوع است.

7- دفاتر و اسناد حسابداری م یبایست بر اساس واحد پول رایج کشور و همچنین به زبان فارسی تحریر گردد.

8- در مواردی که دفاتر موضوع این آئین نامه توسط مقامات قضائی یا سایر مراجع قانونی و یا به عللی خارج از اختیار مؤدی از دسترس مؤدی خارج شود و صاحب دفاتر از تاریخ وقوع این امر حداکثر ظرف دو ماه دفاتر جدید ثبت و عملیات آن مدت را در دفاتر جدید تحریر کند و تأخیر تحریر عملیات در این مدت به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهدکرد.

9- تأخیر تحریر دفاتر در مورد اشخاص حقوقی جدیدالتاسیس از تاریخ ثبت شخص حقوقی و در مورد سایر اشخاص از تاریخ شروع فعالیت تا دو ماه مجاز خواهد بود.

10- اشخاصی که دارای شعبه هستند مکلفند با توجه به رو شهای حسابداری مورد عمل، خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را در صورتی که دارای دفاتر ثبت شده باشند، حداقل سالی یکبار (تا قبل از بستن حسابها ) و در غیر این صورت عملیات هر ماه را تا پایان ماه بعد در دفاتر مرکز ثبت کنند.

11- ثبت دفاتر ضمن سال مالی مشروط بر اینکه تا تاریخ ثبت هیچگونه فعالیت مالی و پولی صورت نگرفته باشد، مجازاست.

12- ارائه دفاتر سفید و نانوشته در حکم عدم ارائه دفاتر محسوب میشود.

13- مؤدیان مکلف به نگهداری دفاتر، باید نسبت به نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک اقدام و در صورت درخواست اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. در مورد نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک بصورت ماشینی، اطلاعات باید به همان قالبی (فرمتی) که تولید ، ارسال یا دریافت شده ، نگهداری شود.

فصل چهارم از آئین نامه اجرائی ماده 169 ق.م.م:

تکالیف مؤدیان در خصوص ارسال فهرست معاملات

* ماده 9)اشخاص زیر مشمول ارسال فهرست معاملات میباشند :

الف ) کلیه اشخاص حقوقی ؛

ب ) صاحبان مشاغلی که حسب نوع و یا حجم فعالیت جزو گروه اول موضوع مادة 2 آییننامه اجرایی مادة 95 قانون محسوب میشوند ؛

ج ) صاحبان مشاغل مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده

• تبصره – اشخاص موضوع این ماده با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی قابل تغییر خواهند بود .

* ماده 10 ) اشخاص مشمول مادة 9 این آیین نامه مکلّفند فهرست معاملات خود را مطابق اقلام اطلاعاتی مندرج در سامانة معاملات تهیه و ارسال نمایند . فهرست معاملات حداکثر در مقاطع سه ماهه (فصلی) تهیه و تا یک ماه و نیم پس از پایان هر فصل به صورت الکترونیکی از طریق درگاه اینترنتی سازمان برای سامانة معاملات  ارسال و یا به صورت لوح فشرده در قالب اطلاعات درخواستی سازمان به ادارة امور مالیاتی ارائه شود . چنانچه انتهای سال مالی اشخاص حقوقی در خلال یکی از فصول سال شمسی باشد ، این ا اشخاص مکلفند برای آن فصل دو فهرست معامله تنظیم و ارسال نمایند . به نحوی که از ابتدای فصل تا پایان سال مالی خود یک فهرست معامله و همچنین از ابتدای سال مالی تا پایان آن فصل نیز یک فهرست معامات دیگر ارسال نمایند .

• تبصره 1- سازمان م یتواند تمام یا برخی از اشخاص مشمول را مکلّف نمایند که فهرست معامات خود را به تفکیک هر صورتحساب ، از طریق درگاه اینترنتی سازمان برای سامانه معامات ارسال نمایند .

• تبصره 2 – چنانچه معامات انجام شده به صورت ارزی صورت پذیرفته باشد ، باید مبالغ ارزی ، نوع ارز ، نرخ برابری ارز ( نرخ ارز مورد معامله ) و معادل ریالی معامله انجام شده در صورتحسا بها و اسناد درآمدی صادره و همچنین در فهرست معامات ارسالی ، قید شود .

• تبصره 3 – سازمان می تواند حسب ضرورت جهت تسهیل در ارسال فهرست معامات و مطابق با ماهیت اطلاعات ، با موافقت وزیر امور اقتصادی و دارایی بازة زمانی دریافت اطلاعات را افزایش و یا روش دریافت اطلاعات را تغییر دهد .

* ماده 11)   مشمولین ارسال فهرست معامات در موارد خرید کالا، خدمت و یا دارایی از اشخاص حقیقی موضوع ماده 81 قانون ( فعالی تهای کشاورزی، دامپروری، دامــداری، پـــرورش ماهی و زنبور عسل و پــرورش طیور، صــیادی و ماهیگیری، نوغا نداری، احیای مراتع و جنگلها ، باغات اشجار از هر قبیل و نخیلات)  و یا از اشخاصی که مکلف به ثبت نام در نظام مالیاتی نیستند ، الزامی به درج شمارة اقتصادی فروشنده در فهرست معامات ارسالی نخواهند داشت و می توانند این گونه خری دها را به صورت مجموع اعام نمایند .

* ماده 12)ارسال اطلاعات واردات و صادرات کالا و خدمات می یاید با درج شماره کوتاژ اظهارنامه گمرکی و کد گمرک ترخیص کننده و شماره اختصاصی اشخاص خارجی حسب مورد صورت پذیرد .

فصل پنجم از آئین نامه اجرائی ماده 169 ق.م.م:
موارد عدم شمول ارسال فهرست معاملات

* ماده 13 -یموارد زیر مشمول ارسال فهرست معاملات نمی باشند :

– خرید و فروش و سود و کارمزد اوراق بهادر ؛

– خرید و فروش سهام و سهم الشرکه و حق تقدم سهام سهم الشرکه ؛

– سود و کارمزد و جریمههای بانکها ، صندوق تعاون ، صندوق های حمایت از توسعة بخش کشاورزی ، مؤسسات اعتباری غیر بانکی مجاز و صندوقهای قرض الحسنه ؛

– سود سهام و سهم الشرکه ؛

– حق عضویت اعضاء مجامع حرفهای ، احزاب و انجمن ها و تشکل های غیر دولتی دارای مجوز از مراجع ذی صلاح ؛

– کمکها ، جوائز و هدایای بلاعوض ؛

– مبالغی که تحت عنوان جریمه یا خسارت، انواع عوارض و مالیات ( به استثناء مالیات و عوارض قانون مالیات بر ارزش
افزوده ) حق ثبت ، حق تمبر ، حقوق گمرکی و موارد مشابه ، به دستگاههای اجرائی پرداخت میگردد ؛

– حقوق و دستمزد پرداختی موضوع فصل سوم از باب سوم قانون مالیات های مستقیم ؛

– وجوه پرداختی بابت حق نگهداری (شارژ ) ساختمان محل فعالیت و آبونمان های پرداختی .

فصل ششم – سایر مقررات

* ماده 14 – در هر صورت حساب خرید از اشخاص حقیقی تا میزان %5 مبلغ حد نصاب معامات کوچک موضوع تبصره یک ماده (3) قانون برگزاری مناقصات ، الزامی به درج شماره اقتصادی فروشنده در فهرست خرید نمی باشد . خریداران ، اطلاعات خرید های مذکور را در فهرست معاملات خرید با عنوان معامات کمتر از 5%حد نصاب درج و ارسال نمایند .

ب – تکالیف مشاغل گروه 2

صاحبان مشاغلی که در گروه دو قرار م یگیرند مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معامات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا، خدمات و دارایی و سایر اسناد هزین ههای انجام شده را به تفکیک و به ترتیب تاریخ وقوع هر یک از رویدادهای مالی نگهداری و صورت درآمد و هزینه خود را ماهانه به شرح قرم ذیل تنظیم نمایند.

پ – تکالیف مشاغل گروه 3

صاحبان مشاغلی که در گروه سوم قرار م یگیرند مکلفند برای هر سال مالیاتی اسناد و مدارک مربوط به معامات خود از قبیل اسناد درآمدی فروش کالا یا ارائه خدمات و سایر درآمدها و اسناد خرید کالا و خدمات و سایر اسناد هزینه های انجام شده را نگهداری و خلاصه درآمد و هزینه سالانه خود را به شرح فرم ذیل تنظیم نمایند.

ت –
مؤدیانی که رویدادهای مالی خود را به صورت ماشینی ( مکانیزه- الکترونیکی )  ثبت و نگهداری می نمایند ( به استثنای مؤدیان گروه اول )، نیازی به ارائه دفاتر به صورت دستی ندارند. نگهداری اسناد و مدارک حساب به صورت ماشینی یا دستی الزامی است.

فصل سوم از آئین نامه اجرائی ماده 169 ق.م.م

نحوه صدور صورتحساب و استفاده از شمارة اقتصادی

* ماده 8)  اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع قانون مکلفند برای فروش کالا و عرضه خدمات خود صورتحساب صادر و شماره اقتصادی خود و خریدار را بر روی صورتحسابها ، قراردادها و سایر اسناد مشابه درج نمایند .

• تبصره – چنانچه خریدار کالا ، خدمت و یا دارایی مکلف به ثبت نام در نظام مالیاتی نباشد و یا از جمله اشخاص حقیقی مصرف کننده نهایی و یا اشخاص حقیقی موضوع مادة 81 قانون ( فعالیتهای کشاورزی، دامپروری، دامداری، پرورش ماهی و زنبور عسل و پرورش طیور، صیادی و ماهیگیری، نوغانداری ، احیای مراتع و جنگلها، باغات اشجاد از هر قبیل و نخلیات )  باشد ، الزامی به درج شمارة اقتصادی خریدار در صورت حساب صادره نخواهد بود .

مرحله ششم-تنظیم اظهارنامه مالیاتی ( برمبنای عملکرد – بر مبنای مالیات مقطوع )

– مادة 155 ق.م.م –

سال مالیاتی عبارت است از یک سال شمسی که از اول فروردین ماه هر سال شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم میشود لکن در مورد اشخاص حقوقی مشمول مالیات که سال مالی آنها به موجب اساسنامه با سال مالیاتی تطبیق نمی کند درآمد سال مالی آنها به جای سال مالیاتی مبنای تشخیص مالیات قرار میگیرد و موعد تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان و سر رسید پرداخت مالیات آنها چهارماه شمسی پس از سال مالی می باشد.

– مادة ۱۰۰ (اصلاحی ۳۱/ ۴/ ۱۳۹۴) –

مؤدیان موضوع این فصل مكل فاند اظهارنامة مالیاتی مربوط به فعالیت های شغلی خود را در یك سال مالیاتی برای هر واحد شغلی یا برای هر محل جداگانه طبق نمون های كه به وسیلة سازمان امور مالیاتی كشور تهیه خواهد شد تنظیم تا آخر خردادماه سال بعد به ادارة امور مالیاتی محل شغل خود تسلیم و مالیات متعلق را به نرخ مذكور در مادة  (۱۳۱)  این قانون پرداخت نمایند.

• تبصره – سازمان امور مالیاتی كشور می تواند برخی از مشاغل یا گرو ه هایی از آنان را كه میزان فروش كالا و خدمات سالانه آنها حداكثر ده برابر معافیت موضوع ماده ( ۸۴)  این قانون باشد از انجام بخشی از تكالیف از قبیل نگهداری اسناد و مدارك موضوع این قانون و ارائه اظهارنامه مالیاتی معاف كند و مالیات مؤدیان مذكور را به صورت مقطوع تعیین و وصول نماید. در مواردی كه مؤدی كمتر از یك سال مالی به فعالیت اشتغال داشته باشد مالیات متعلق نسبت به مدت اشتغال محاسبه و وصول می شود.
حكم این تبصره مانع از رسیدگی به اظهارنامه های مالیاتی تسلیم شده در موعد مقرر نخواهد بود.

• نکته : دریافت مالیات بصورت مقطوع مسلماً در قالب شیوه نام های خواهد بود که توسط سازمان امورمالیاتی اعلام می گردد و دارای شرایط و ضوابط خاصی می باشد آنچه که باید در این رابطه بدانیم عبارتست از :

– آیا شغل شما مشمول شرایط دریافت مالیات مقطوع می باشد یا خیر؟
– مالیات مقطوع بر چه اساسی باید محاسبه و پرداخت گردد؟
– شرایط پرداخت مالیات فوق به چه صورت می باشد؟
– شرایط صدور برگ تشخیص یا قطعی چگونه خواهد بود؟
– و سایر مواردی که در توافق خواهد بود.

– ماده 3 آئین نامه اجرائی ماده 95 ق.م.م –

اظهارنامة مالیاتی برای صاحبان مشاغل و برای هر یک از گروه های اول، دوم و سوم باید حداقل شامل موارد زیر باشد.

مقایسه اطلاعات اظهارنامه در گروه های سه گانه

گروه یک

-اطلاعات هویتی و مکانی.

-مجوز های فعالیت اقتصادی

-در آمد مشمول مالیات ، بخشودگی ها مالیاتی ، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق.

-موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره.

-واردات و صادرات کالاها و خدمات.

-صورت حساب سود و زیان.

-ترازنامه

-اطلاعات شرکاء

– اطلاعات حساب های بانکی مربوط به فعالیت شغلی

گروه دوم

– اطلاعات هویتی و مکانی.

-مجوز های فعالیت اقتصادی

-در آمد مشمول مالیات ، بخشودگی ها مالیاتی ، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق.

-موجودی مواد و کالا در اول و پایان دوره.

-صورت درآمد و هزینه ( اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه های مربوط ) .

-اطلاعات اموال و دارایی ها مربوط به فعالیت شغلی.

– اطلاعات شرکاء.

– اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی.

گروه سوم

– اطلاعات هویتی و مکانی.

-مجوز های فعالیت اقتصادی

-در آمد مشمول مالیات ، بخشودگی ها مالیاتی ، معافیتهای قانونی و مالیات متعلق.

-خلاصه درآمد و هزینه ( اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات و هزینه های مربوط ) .

– اطلاعات شرکاء.

– اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی.

– مادة ۱۰۱ ق.م.م –

درآمد سالانة مشمول مالیات مؤدیان موضوع این فصل كه اظهارنامه مالیاتی خود را طبق مقررات این فصل در موعد مقرر تسلیم كرده اند تا میزان معافیت موضوع ماده (۸۴) این قانون از پرداخت مالیات معاف و مازاد آن به نرخ های مذكور در مادة (۱۳۱) این قانون مشمول مالیات خواهد بود. شرط تسلیم اظهارنامه برای استفاده از معافیت فوق نسبت به عملكرد سال ۱۳۸۲ به بعد جاری است.

• تبصره ۱- در مشارکت های مدنی اعم از اختیاری و قهری شركا حداكثر از دو معافیت استفاده خواهند كرد و مبلغ معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و باقی مانده سهم هر شریک جداگانه مشمول مالیات خواهد بود. شركایی كه با هم رابطه زوجیت دارند از لحاظ استفاده از معافیت در حكم یک شریک تلقی و معافیت مقرر به زوج اعطا می گردد. در صورت فوت احد از شركا وراث وی به عنوان قائم مقام قانونی از معافیت مالیاتی سهم متوفی در مشاركت به شرح فوق استفاده نموده و این معافیت به طور مساوی بین آنان تقسیم و از درآمد سهم هر كدام كسر خواهد شد.

• نکته : طبق مقررات مادة 121 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه، صاحبان مشاغلي که مکلف به نصب صندوق مکانيزه فروش و يا تجهيزات مشابه مي باشند در صورت عدم نصب و استفاده از سامانه مذکور در سال مربوط از معافيت های مقرر قانوني محروم خواهند شد.

– مادة ۱۳۷ ق.م.م (اصلاحی 31 / 4/ 1394)

هزینه های درمانی پرداختی هر مؤدی بابت معالجه خود یا همسر و اولاد و پدر و مادر و برادر و خواهر تحت تكفل در یك سال مالیاتی به شرط این که اگر دریافت کننده مؤسسه درمانی یا پزشک مقیم ایران باشد دریافت وجه را گواهی نماید و چنانچه به تأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به علت فقدان امکانات لازم معالجه در خارج از ایران صورت گرفته است پرداخت هزینه مزبور به گواهی مقامات رسمی دولت جمهوری اسلامی ایران در شورا محل معالجه یا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد، همچنین حق بیمه پرداختی هر شخص حقیقی به مؤسسات بیمه ایرانی بابت انواع بیمه های عمر و زندگی و بیمه های درمانی از درآمد مشمول مالیات مؤدی سر میگردد.
در مورد معلولان و بیماران خاص و صعب العلاج علوه بر هزینه های مذکور هزینه مراقبت و توانبخشی آنان نیز قابل سر از درآمد مشمول مالیات معلول یا بیمار یا شخصی که تکفل او را عهده دار است میباشد.
پس از اینکه درآمد مشمول مالیات پس از کسر معافیت های مقرر محاسبه گردید براساس نرخ های مقرر در ماده 131 ق.م.م نسبت به محاسبه مالیات اقدام خواهد شد.

– مادة ۱۳ ۱۳ ق.م.م  (اصلاحی 31 / 4/ 1394) –
نرخ مالیات بردرآمد اشخاص حقیقی به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانهای می باشد بشرح زیر است:

1-تا میزان پانصد میلیون (500.000.00)  ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ پانزده درصد( ۵%)
2- نسبت به مازاد پانصد میلیون (500.000.00) ریال تا میزان ی میلیارد (1000.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست درصد(20%).
3- نسبت به مازاد یك میلیارد (1000.000.000) ریال درآمد مشمول مالیات سالانه به نرخ بیست و پنج درصد(۲۵%) .

• تبصره ۱- به ازای هر ده درصد( ۱۰%)  افزایش درآمد ابزاری مشمول مالیات اشخاص موضوع این ماده نسبت به درآمد ابزاری مشمول مالیات سال گذشته آنها، یک واحد درصد و حداكثر تا پنج واحد درصد از نر خ های مذكور كاسته می شود. شرط برخورداری از این تخفیف تسویه بدهی مالیاتی سال قبل و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مربوطه در مهلت اعلام شده از سوی سازمان امور مالیاتی است.

مرحله هفتم-تهیه پیش نویس، کنترل و ارسال اظهارنامه

در سالهای اخیر سیاست سازمان امور مالیاتی کشور بر دریافت اظهارنامه به صورت الکترونیک طراحی و تدوین گردیده است لذا مؤدیان مالیاتی می بایست از طریق نرم افزارهای تعریف شده بر روی سایت سازمان نسبت به تکمیل و ارسال اظهارنامه اقدام نمایند و لزومی به ارائه نسخه کاغذی به واحدهای مالیاتی نمی باشد. اما آنچه حائز اهمیت است اینکه مسلماً مسئولیت اطلاعات وارد شده در اظهارنامه با مؤدی خواهد بود . بدین منظور قبل از ارسال الکترونیکی اظهارنامه ، ابتدا پیش نویس اظهارنامه تهیه شده را کنترل و پس از حصول اطمینان از آمار و اطلاعات وارد شده علی الخصوص در جداولی که اعداد و ارقام مالی در آن درج گردیده است ،نسبت به ارسال نهائی اظهارنامه اقدام نمائید.

۲- مرحله هشتم-تأیید نهایی اظهارنامه و دریافت کد رهگیری

پس از ارسال نهائی اظهارنامه سازمان امورمالیاتی نسبت به صدور کدرهگیری اقدام می نماید که به منزله اتمام فرآیند تهیه،تکمیل و ارسال خواهد بود. یکی از مواردی که مؤیان مالیاتی باید به آن توجه ویژهای داشته باشند نگهداری کلیه اوراق مالیاتی خود در فایل مجزا بوده ، تهیه نسخه چاپی از اظهارنامه ارسالی که بر روی آن
کد رهگیری درج شده است یکی از این اوراق با اهمیت میباشد تا در صورت مواجهه با هرگونه اختلاف نظر و مشکل بتوانند با استناد به اوراق مذکور در جهت رفع آن اقدام فرمایند.

۲- – مادة ۷۸ ق.م.م –

در مواردی که اظهارنامة مالیاتی یا سایر اوراقی که مؤدی مالیاتی به موجب مقررات م لف به تسلیم آن می باشد به وسیله اداره پست واصل میگردد، تاریخ تسلیم به اداره پست در صورت احراز، تاریخ تسلیم به مراجع مربوط تلقی خواهد شد.

۲- – مادة ۲۹ ق.م.م (اصلاحی 31 / 4/ 1394 )

در کلیه مواردی که مؤدی یا نماینده او ه به موجب مقررات این قانون از بابت پرداخت مالیات مولف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی است چنانچه نسبت به تسلیم آن در موعد مقرر اقدام نکند مشمول جریمه غیرقابل بخشودگی معادل سی درصد (30%)  مالیات  متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع این قانون و (10%)  مالیات متعلق برای سایر مؤدیان میباشد.
حکم این ماده در مورد درآمدهای کتمان شده در اظهارنامه های تسلیمی و یا هزینه های غیر واقعی نیز جاری است.

۲-• تبصره –

سازمان امور مالیاتی کشور مولف است تالیف و وظایف مؤدیان مالیاتی در مورد نحوه تنظیم و مواعد زمانی تسلیم اظهارنامه مالیاتی را از طریق رسانه ملی، روزنامه های کثیرالانتشار و سایر وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم برساند.

۲-مرحله نهم-تسلیم اظهارنامه مالیاتی اصلاحی

درصورتیکه پس از تائید نهائی و دریافت کدرهگیری متوجه شدید در محاسبه اطلاعات مندرج در اظهارنامه اشتباهی صورت گرفته است. می توانید باتوجه به دستورالعمل های سازمان امورمالیاتی کشور و براساس مفاد تبصره ماده 226 ق.م.م، پس از انقضای مهلت ارسال اظهارنامه به مدت یک ماه اظهارنامه اصلاحی خود را با شرایط و ضوابط تعیین شده ارائه نمائید.

۲- * تبصره مادة ۲۲۶ ق.م.م *

به مؤدیان مالیاتی اجازه داده می شود در صورتیکه به نحوی از انحاء در اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان تسلیمی از نظر محاسبه اشتباهی شده باشد، با ارائة مدارک لازم ظرف یک ماه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه نسبت به رفع اشتباه اقدام و اظهارنامه یا ترازنامه یا حساب سود و زیان اصلاحی را حسب مورد تسلیم نماید و در هر حال تاریخ تسلیم اظهارنامه مؤدی تاریخ تسلیم اظهار نامه اول می باشد.

۲-* تبصرة ۱ ماده 177 ق.م.م *

هرگاه آخرین روز مهلت یا موعد مقرر برای تسلیم اظهارنامه یا سایر اوراقی كه مؤدی مالیاتی به موجب مقررات مكلف به تسلیم آن می باشد، مصادف با تعطیل یا تعطیلات رسمی یا عمومی گردد اولین روز بعد از تعطیل یا تعطیات مزبور بر حسب مورد جزء مهلت یا موعد مقرر جهت تسلیم اظهارنامه یا اوراق مذكور محسوب خواهد شد.

۲- نکات مهم در تنظیم و ارسال اظهارنامه مالیاتی

– مشمولین شرایط پرداخت مالیات مقطوع (توافق مالیاتی) که مسلماً از طریق سازمان امورمالیاتی تعیین میگردند موظف می باشند کلیه شرایط توافق منعقده را طبق رویه های اعلامی توسط سازمان امورمالیاتی اجرا نمایند.

– مشمولین صندوقهای مکانیزه فروش در صورتیکه نسبت به اعلام گزارش نصب و راه اندازی سامانه مذکور پس از تائید اتحادیهصنفی مربوطه اقدام ننمایند از معافیت مالیاتی موضوع ماده 101 ق.م.م برخوردار نخواهند بود.

– تکمیل اظهارنامه مالیاتی و ارسال الکترونیک آن بدون تکمیل فرایند ثبت نام کداقتصادی امکان پذیر نخواهد بود.

– در مشارکت های مدنی کلیه شرکاء عملکردسالیانه خود را در قالب یک اظهارنامة مالیاتی به سازمان امورمالیاتی ارائه می نمایند.

– تأکید میگردد مؤدیان مالیاتی قبل از ارسال نهائی اظهارنامه نسبت به تهیه پیشنویس و رفع ایرادات احتمالی اقدام نمایند. چرا که مسئولیت کلیه اطلاعات و مندرجات اظهارنامه با مؤدی مالیاتی خواهد بود.

– تحویل نهائی اظهارنامه به سازمان امورمالیاتی منوط به ارسال نهائی و دریافت کدرهگیری خواهد بود.

-پایان مهلت ارائه اظهارنامه جهت اشخاص حقیقی 31 خردادماه سال بعد خواهد بود لازم بذکر است در صورتیکه پس از ثبت نهائی متوجه اشتباه در محاسبة اطلاعات ارائه شده به سازمان امورمالیاتی شده اید می توانید تا پایان تیرماه نسبت به ارائه اظهارنامه اصلاحی اقدام نمایید.

– عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر جریمه ای غیرقابل بخشودگی معادل سی درصد مالیات متعلق برای صاحبان مشاغل خواهد داشت.

۲- مرحله دهم-رسیدگی به اظهارنامه مالیاتی

پس از ارائه اظهارنامة مالیاتی و فرارسیدن موعد رسیدگی قطعاً برای اظهارنامه کلیه مؤدیان دو حالت قابل فرض خواهد بود.
1- تائید اظهارنامه و قطعیت مالیات ابرازی

2-رسیدگی به اطلاعات مالی مؤدی و صدور برگ تشخیص

۲-* مادة ۱۵۶ ق.م.م *

اداره امور مالیاتی مكلف است اظهارنامه مؤدیان مالیات بردرآمد را در مورد درآمد هر منبع كه در موعد قانونی تسلیم شده است حداكثر ظرف یک سال از تاریخ انقضای مهلت مقرر برای تسلیم اظهارنامه رسیدگی نماید. در صورتیکه ظرف مدت مذكور برگ تشخیص درآمد صادر ننماید و یا تا سه ماه پس از انقضای یک سال فوق الذكر برگ تشخیص درآمد مذكور را به مؤدی ابلاغ نكند اظهارنامه مؤدی قطعی تلقی می شود.

هرگاه پس از قطعی شدن اظهارنامه مالیاتی یا بعد از رسیدگی و صدور و ابلاغ برگ تشخیص اعم از این كه به قطعیت رسیده یا نرسیده باشد معلوم شود مؤدی، درآمد یا فعالیت های انتفاعی كتمان شد های داشته و مالیات متعلق به آن نیز مطالبه نشده باشد، فقط مالیات بر درآمد آن فعالی تها با رعایت ماده ( 157 ) این قانون قابل مطالبه خواهد بود. در این حالت و همچنین در مواردی كه اظهارنامه مؤدی به علت عدم رسیدگی، قطعی تلقی می گردد اداره امور مالیاتی بایستی یک نسخه از برگ تشخیص صادره به انضمام گزارش توجیهی مربوط را ظرف ده روز از تاریخ صدور جهت رسیدگی به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال نماید.

۲- * ماده 97 ق.م.م ( اصلاحی 31 / 04 / 1394)*

درآمد مشمول مالیات اشخاص حقیقی موضوع این قانون که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی می باشند به استناد اظهارنامه مالیاتی مؤدی که با رعایت مقرارت مربوط تنظیم و ارائه شده و مورد پذیرش قرار گرفته باشد، خواهد بود. سازمان امور مالیاتی شور می تواند اظهارنامه های مالیاتی دریافتی را بدون رسیدگی قبول و تعدادی از آنها را بر اساس معیارها و شاخص های تعیین شده و یا به طور نمونه انتخاب و برابر مقررات مورد رسیدگی قرار دهد.

در صورتی که مؤدی از ارائه اظهارنامه مالیاتی در مهلت قانونی و مطابق با مقررات خودداری کند، سازمان امور مالیاتی کشور نسبت به تهیه اظهارنامه مالیاتی برآوردی بر اساس فعالیت و اطلاعات اقتصادی سب شده مؤدیان از طرح جامع مالیاتی و مطالبة مالیات متعلق به موجب برگ تشخیص مالیات اقدام می کند. در صورت اعتراض مؤدی چنانچه ظرف مدت سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات، نسبت به ارائه اظهارنامه مالیاتی مطابق با مقررات مربوط اقدام کند اعتراض مؤدی طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد. این حکم مانع از تعلق جریمه ها و اعمال مجازات های عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر قانونی نیست.  حکم موضوع تبصره ماده (239) این قانون در اجرای این ماده جاری است

• تبصره –سازمان امور مالیاتی کشور موظف است حداکثر ظرف مدت سه سال از ابلاغ این قانون، بانک اطلاعات مربوط به نظام جامع مالیاتی را در سراسر شور مستقر و فعال نماید. در طی مدت، در ادارات امور مالیاتی که نظام جامع مالیاتی به صورت کامل به اجراء درنیامده است، مواد (97) ، (98) ، (152) ، (153) ، (154) و (271) قانون مالیات های مستقیم مصوب سال 1380 مجری خواهد بود

۲- * ماده 9 -مصوب 1380

در موارد زیر درآمد مشمول مالیات مؤدی از طریق علی الراس تشخیص خواهد شد:

– در صورت یکه تا موعد مقرر ترازنامه و حساب سود و زیان ویا حساب درآمد و هزینه و حساب سود و زیان حسب مورد تسلی منشده باشد.

– در صورتی که مؤدی به درخواست کتبی اداره امور مالیاتی مربوطه از ارائه دفاتر و یا مدارک حساب در محل کار خود خودداری نماید(منظور از محل کار در مورد اشخاص حقوقی نیز همان اقامتگاه قانونی آنها می باشد مگر اینکه مؤدی قبلاً مرکز عملیات خود را برای ارائة دفاتر و اسناد و مدارک کتبا به اداره امور مالیاتی مربوط اعلام نموده باشد)
در اجرای این بند هرگاه مؤدی از ارائة قسمتی از مدارک حساب خودداری نماید چنانچه مربوط به هزینه باشد از احتساب آن جزء هزینه های قابل قبول خودداری می شود و در صورتی که مربوط به درآمد باشد درآمد مشمول مالیات این قسمت از طریق علی الراس تعیین خواهد شد.

در صورت یکه دفاتر و اسناد و مدارک ابرازی برای محاسبه درآمد مشمول مالیات به نظر اداره امور مالیاتی غیرقابل رسیدگی تشخیص شود و یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و آئین نامه مربوط مورد قبول واقع نشود که در این صورت مراتب باید با ذکر دلایل کافی کتبا به مؤدی ابلاغ و پرونده برای رسیدگی به هیأتی متشکل از سه نفر حسابرس منتخب رئیس کل سازمان امور مالیاتی کشور احاله گردد. مؤدی می تواند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ بامراجعه به هیأت مزبور نسبت به رفع اشکال رسیدگی و ادای توضیح کتبی در مورد نحوه رعایت موازین قانونی و آئین نامه حس بمورد اقدام نماید و در هر حال هیأت مکلف است ظرف ده روز پس از انقضای یک ماه فوق نظر خود را با توجیهات و دلایل لازم و کافیبه اداره امور مالیاتی اعلام نماید تا براساس آن اقدام گردد. نظر هیأت با اکثریت مناط اعتبار است و نظر عضوی که در اقلیت قرار گیرد بایددر صورت جلسه درج گردد. در مواردی که هیأت نظر اداره امورمالیاتی را در مورد غیرقابل رسیدگی بودن دفاتر مؤدی مردود اعلام می کند باید مراتب را به دادستانی انتظامی مالیاتی نیز اعلام نماید.

۲- • تبصره 1 در اجرای بند 3 این ماده دو ماه به مهلت رسیدگی موضوع ماده 156 این قانون اضافه میشود.

۲-• تبصره 2 هر گاه طبق اسناد و مدارک ابرازی یا به دست آمده امکان تعیین درآمد واقعی مؤدی وجود داشته باشد، اداره امورمالیاتی مکلف است درآمد مشمول مالیات را بر اساس رسیدگی به اسناد و مدارک مزبور یا دفاتر، حسب مورد، تعیین کند، در صورت داشتن درآمد ناشی از فعالیتهای مکتوم که مستند به دلایل و قراین کافی باشد، درآمد مشمول مالیات آن فعالیت ها همواره از طریق علی الرأس تشخیص داده و به درآمد مشمول مالیات مشخص شده قبلی افزوده و مأخذ مطالبه مالیات واقع خواهد شد.

 * ماده 98 مصوب 1380

در موارد تشخیص علی الراس، اداره امور مالیاتی باید پس از تحقیقات و بررسی های لازم و کسب اطلاعات مورد نیاز ازمراجع مختلف اعم از دولتی یا غیردولتی ابتدا قرینه و یا قرائن مذکور در این قانون را که متناسب با وضعیت و موضوع فعالیت مؤدی باشد انتخاب و دلایل انتخاب نوع قرینه یا قرائن و رقم آنها رابا توجیه کافی در گزارش رسیدگی قید نماید و سپس با اعمال ضریب یا ضرایب مقرر در قرینه یا قرائن انتخابی درآمد مشمول مالیات مؤدی را تعیین نماید. در صورتی که به چند قرینه اعمال ضریب شود معدلی که از نتایج اعمال ضریب به دست میآید درآمدمشمول مالیات خواهد بود

 * ماده 152 مصوب 1380

قرائن مالیاتی عبارت است از عواملی که در هر رشته از مشاغل باتوجه به موقعیت شغل برای تشخیص درآمدمشمول مالیات به طور علی الرأس به کار می رود و فهرست آن به شرح زیر می باشد:

1- خرید سالانه

2- فروش سالانه

3- درآمد ناویژه

4- میزان تولید در کارخانه جات

5- ارزش حق واگذاری محل کسب

6- جمع کل وجوهی که بابت حق التحریر و یا حق الزحمه وصول عوارض و مصرف نمبر عاید دفتر خانه اسناد رسمی می شود یا میزان تمبر مصرفی آنها

7- سایر عوامل به تشخیص کمیسیون تعیین ضرایب

۲- * ماده 153 مصوب 1380

ضرایب مالیاتی عبارت است از ارقام مشخصه ای که حاصل ضرب آنها در قرینه مالیاتی در موارد تشخیص علی الرأس،درآمد مشمول مالیات تلقی می گردد.

۲-• تبصره در صورتی که به چند قرینه اعمال ضریب شود معدلی که از نتایج اعمال ضرایب به دست میآید، درآمد مشمول مالیات خواهد بود.

 * ماده 154 جدول ضرایب تشخیص درآمد مشمول مالیات به ترتیب زیر تنظیم و ابلاغ می گردد:

الف- برای تعیین ضرایب هر سال کمیسیونی مرکب ازنمایندگان وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسامی ایران و نماینده شورای مرکزی اصناف در مورد اصناف و نماینده نظام پزشکی در مورد مشاغل وابسته به پزشکی و نماینده اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در مورد سایر مشاغل در وزارت امور اقتصادی و دارایی تشکیل می شود و باتوجه به جریان معاملات و اوضاع و احوال اقتصادی ضرایب مربوط به مالیات های حوزه تهران را نسبت به هر یک از قرائن مذکور در ماده 152 این قانون درباره مؤدیان مختلف بر حسب نوع مشاغل به طور تفکیک تعیین و فهرست آن را به وزارت امور اقتصادی و دارایی تسلیم می نماید. تصمیمات این کمیسیون از طرف وزارت امور اقتصادی ودارایی به عنوان جدول ضرایب حوزة تهران برای اجرا ابلاغ خواهدشد.

ب- جدول مذکور در بند الف از طرف وزارت امور اقتصادی ودارایی به ادارات امور اقتصادی و دارایی شهرستان ها ارسال میگردد.
به محض وصول جدول مذکور کمیسیونی مرکب از رئیس اداره امور اقتصادی و دارایی محل و رئیس بانک ملی ایران و نماینده شورای مرکزی اصناف در مورد اصناف و نماینده نظام پزشکی درمورد مشاغل وابسته به پزشکی و نماینده اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران در مورد سایر مشاغل تشکیل می شود، کمیسیون مزبور جدول رسیده را مبنای مطالعه قرار داده و باتوجه به اوضاع و احوال اقتصادی خاص حوزه جغرافیایی محل در صورت اقتضاء، تغییرات لازم را در اقلام آن با ذکر دلیل به عمل خواهد آورد، نتیجه بررسی کمیسیون به مرکز  گزارش شده و از طرف وزارت امور اقتصادی ودارایی مورد بررسی قرار می گیرد و تا حدی که دلایل اقامه شده برای تغییرات جدول قانع کننده به نظر برسد جدول از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی اصلاح و به عنوان جدول ضرایب به اداره امور اقتصادی و دارایی مربوط ابلاغ خواهد شد

 • تبصره 1 –در نقاطی که شورای مرکزی اصناف یا اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران یا نظام پزشکی تشکیل نشده است فرماندار محل حسب مورد به جای هریک از نمایندگان آنها نمایندهای بصیر و مطلع را جهت شرکت در کمیسیون ضرایب معرفی خواهد نمود.

 • تبصره 2 حضور نماینده وزارت امور اقتصادی و دارایی یارئیس اداره امور اقتصادی و دارایی و همچنین نماینده بانک مرکزییا بانک ملی حسب مورد برای رسمیت جلسات کمیسیون ضروری است و تصمیمات کمیسیون با اکثریت آراء حاضرین در جلسه مناط اعتبار است.

• تبصره 3 ضریب مالیاتی در مواردی که درآمد مشمو ل مالیات موضوع این قانون باید علی الرأس تشخیص شود در صورتی که به موجب این قانون یا طبق جدول، ضریبی برای آن تعیین نشده باشد به وسیلة هیأت حل اختاف مالیاتی محل باتوجه به ضریب مشاغل مشابه تعیین خواهد شد.

• تبصره 4 کمیسیون تعیین ضرایب نماینده اتحادیه هر رشته یا صنف را برای ادای توضیحات در جلسه کمیسیون ضرایب دعوت خواهد نمود.

* ماده 271- در مورد رد دفاتر و اسناد و مدارک مؤدی هرگاه هیأت سه نفری موضوع بند 3 ماده 97 این قانون در یک سا لمالیاتی بیش از یک پنجم نظریات اداره امور مالیاتی را )با نوب تاضاف ی( مردود اعام نماید مأموران مالیاتی مربوط برای مدت ی کسال و در صورت تکرار به طور دائم از اشتغال در ردة مأمورا نمالیاتی منفصل خواهند شد.

* ماده 193 ق.م.م *

نسبت به مؤدیانی که به موجب این قانون و مقررات مربوط به آن، مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند درصورت عدم تسلیم ترازنامه و حساب سود و زیان یا عدم ارائه دفاتر مشمول جریمه ای معادل بیست درصد (20 %) مالیات برای هریک از موارد مذکور خواهند بود.( 1)

• تبصره —عدم تسلیم اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان در دوره معافیت موجب عدم استفاده از معافیت مقرر در سال مربوط خواهد شد.

* ماده 201 ق.م.م *

هرگاه مؤدی به قصد فرار از مالیات از روی علم و عمد به ترازنامه و حساب سود و زیان یا به دفاتر و اسناد و مدارکی که برای تشخیص
مالیات ملاک عمل میباشد و برخلاف حقیقت تهیه و تنظیم شده است استناد نماید یا برای سه سال متوالی از تسلیم اظهارنامه مالیاتی و ترازنامه و حساب سود و زیان خودداری کند علاوه بر جریمه ها و مجازات های مقرر در این قانون از کلیه معافیت ها و بخشودگی های قانونی در مدت مذکورمحروم خواهدشد.

 مرحله یازدهم-صدور اوراق مطالبه مالیات

* مادة ۱۹ ق.م.م (اصلاحی 31 / 04 / 1394 ) *

شناسایی و تشخیص درآمد مشمول مالیات، مطالبه و وصول مالیات موضوع این قانون به سازمان امور مالیاتی شور محول میشود كه به موجب بند (الف) مادة ( 59) قانون برنامه سوم توسعه  اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ایجاد گردیده است. نحوه انجام دادن تکالیف و استفاده از اختیارات و برخورداری از صلاحیت های هر یک از مأموران مالیاتی و اداره امور مالیاتی و همچنین ترتیبات اجرای احكام مقرر در این قانون به موجب آیین نامه ای خواهد بود كه حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این قانون به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی كشور، به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید.

 • تبصره 1–سازمان امور مالیاتی کشور با اجرای طرح جامع مالیاتی و استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و روشهای ماشینی(مکانیزه)،
ترتیبات و رویه های اجرائی متناسب با آن شامل مواردی از قبیل ثبت نام، نحوه ارائه اظهارنامه، پرداخت مالیات، رسیدگی، مطالبه و وصول مالیات، ثبت اعتراضات مؤدیان، ابلااغ اوراق مالیاتی و تعیین ادارات امور مالیاتی ذی صلاح برای انجام موارد فوق را تعیین و اعلام می کند. حکم این تبصره شامل مواعد قانونی مقرر در مورد تسلیم اظهارنامه، ثبت اعتراضات، ابلاغ اوراق مالیاتی و پرداخت مالیات نیست.

 • تبصره 2- سازمان امورمالیاتی کشور مجاز است به منظور تسهیل در انجام امور مالیاتی مؤدیان، قسمتی از فعالیت های خود به استثنای تشخیص و تعیین مأخذ مالیات، دادرسی مالیاتی و عملیات اجرائی وصول مالیات را به بخش غیردولتی واگذار کند. نحوه واگذاری و انجام دادن تکالیف طبق آیین نامه اجرائی است که توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می شود و ظرف مدت شش ماه از تاریخ لاز مالاجراء شدن این قانون ( 1/ 1/ 1395) به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی می رسد.

• تبصره 3- درتبصره ( 9) ماده  (53) ، ماده ( 86 ) ، ماده ( 88 ) ، تبصره ( 2 ) ماده ( 103 ) ، تبصره ( 5 ) ماده ( 109 ) ، ماده ( 126 )  و تبصره   (2) ماده (143)  عبارت « تا پایان ماه بعد » حسب مورد جایگزین عبار تهای « ظرف ده روز »  ، « ظرف سی روز » و « منتهی ظرف سی روز » می شود

* مادة ۳۷ ۳۷ ق.م.م *

برگ تشخیص مالیات باید بر اساس مأخذ صحیح و متکی به دلایل  و اطلاعات کافی و به نحوی تنظیم گردد که کلیه فعالیت های مربوط و درآمدهای حاصل از آن به طور صریح در آن قید و برای مؤدی روشن باشد. امضا کنندگان برگ تشخیص مالیات باید نام کامل و سمت خود را در برگ تشخیص بطور خوانا قید نمایند و  مسئول مندرجات برگ تشخیص و نظریه خود از هر جهت خواهند بود و در صورت استعلام مؤدی از نحوه تشخیص مالیات مکلف اند جزئیات گزارشی را ه مبنای صدور برگ تشخیص قرار گرفته است به مؤدی اعلام نمایند و هرگونه توضیحی را در این خصوص بخواهد به او بدهند.

 * ماده 189 ق.م.م *

اشخاص حقوقی و همچنین اشخاص حقیقی چنانچه طی سه سال متوالی ترازنامه و حساب سود و زیان و دفاتر و مدارک آنان مورد قبول قرارگرفته باشد و مالیات هرسال را در سال تسلیم اظهارنامه بدون مراجعه به هیأت های حل اختلاف مالیاتی پرداخت کرده باشند معادل پنج درصد(5%) اصل مالیات سه سال مذکور علاوه بر استفاده از مزایای مقرر در ماده( 190)  این قانون به عنوان جایزه خوش حسابی از محل وصولی های جاری پرداخت یا در حساب سنوات بعد آنان منظور خواهدشد.

جایزه مزبور از پرداخت مالیات معاف خواهد بود.( 1 )

مرحله دوازدهم-ابلاغ اوراق مالیاتی صادره

 * ماده 229 ق.م.م *

ادارة امور مالیاتی می تواند برای رسیدگی به اظهارنامه یا تشخیص هرگونه درآمد مؤدی به کلیه دفاتر و اسناد و مدارک مربوط مراجعه و رسیدگی نمایند و مؤدی مالیات مکلف به ارائه و تسلیم آنها م یباشد وگرنه بعداً به نفع او در امور مالیاتی آن سال قابل استناد نخواهد بود مگر آنکه قبل از تشخیص قطعی درآمد معلوم شود که ارائه آنها در مراحل قبلی به عللی خارج از حدود اختیار مؤدی میسر نبوده است. مراحل قبلی به عللی خارج از حدود اختیار مؤدی میسر نبوده است. تشخیص درآمد واقعی مودی به اسناد و مدارک ارائه شده از طرف مؤدی استناد نمایند.

* ماده ۲۰۳ ق.م.م *

اوراق مالیاتی به طور كلی باید به شخص مؤدی ابلاغ و در نسخه ثانی رسید اخذ گردد. هرگاه به خود مؤدی دسترسی پیدا نشود اوراق مالیاتی باید در محل سكونت یا محل كار او به یكی از بستگان یا مستخدمین او ابااغ گردد مشروط بر این كه به نظر مأمور ابلاغ سن ظاهری این اشخاص برای تمیز اهمیت اوراق مورد ابلاغ كافی بوده و بین مؤدی و شخصی كه اوراق را دریافت می دارد تعارض منفعت نباشد.

• تبصره ۱-هرگاه مؤدی یا در صورت عدم حضور وی بستگان یا مستخدمین او از گرفتن برگ ها استنكاف نماید یا در صورتیکه هیچ یک از اشخاص مذكور در محل نباشند مأمور ابلاغ باید امتناع آنان از گرفتن اوراق یا عدم حضور اشخاص فوق را در محل در هر دو نسخه قید نموده و نسخة اول اوراق را به درب محل سكونت یا محل كار مؤدی الصاق نماید. اوراق مالیاتی كه به ترتیب فوق ابلاغ شده،قانونی تلقی و تاریخ الصاق، تاریخ ابلاغ به مؤدی محسوب می شود.

 • تبصره 2- سازمان امور مالیاتی کشور می تواند برای ابلاغ اوراق مالیاتی از خدمات پست سفارشی استفاده نماید. مأمور پست باید اوراق مالیاتی را به شخص مؤدی یا بستگان و مستخدمین او در محل ابلاغ و در نسخة ثانی رسید اخذ کند و چنانچه مؤدی یا اشخاص یاد شده از گرفتن اوراق امتناع کنند، مأمور پست این موضوع را در نسخ اوراق مذکور قید و نسخة دوم را به نشانی تعیین شده الصاق  می کند و نسخه اول را به اداره امور مالیاتی عودت میدهد. هرگاه  هیچ یک از اشخاص یاد شده در محل نباشند، مأمور پست با قید تاریخ مراجعه، عبارت «پانزده روز پس از این تاریخ مجددا مراجعه خواهد شد » را در اوراق مذکور قید و نسخة دوم را به نشانی تعیین شده الصاق می کند و نسخه اول را عودت میدهد. مأمور پست در مراجعة بعدی در صورت عدم حضور اشخاص فوق این امر را در ذیل اوراق قید و نسخة دوم را به نشانی تعیین شده الصاق می کند و نسخه اول را به اداره امور مالیاتی عودت میدهد. اوراقی که بدین ترتیب الصاق می شوند از تاریخ الصاق، ابلاغ شده محسوب میشود.

 * ماده ۰۴ ق.م.م *

مأمور ابلاغ باید مراتب زیر را در نسخه اول و دوم اوراق مالیاتی تصریح و امضا نماید:

الف- محل و تاریخ ابلاغ با تعیین روز و ماه و سال به حروف و عدد.

ب- نام کسی که اوراق به او ابلاغ شده با تعیین این که چه نسبتی با مؤدی دارد.

ج- نام و مشخصات گواهان با نشانی کامل آنان در مورد تبصره های ماده ( 203 ) این قانون.

 ماده ۲۰۷ ق.م.م

در مواردی كه مؤدی محلی را به عنوان محل كار یا سكونت یا محل ابلاغ اوراق مالیاتی معرفی كند و در غیر این مورد در صورتی كه اوراق مالیاتی در محلی به عنوان محل كار یا سكونت مؤدی ابلاغ شود و در پرونده دلیل و اثری حاكی از اطاع مؤدی از این موضوع بوده و به این نشانی ایراد نكرده باشد، مادامی كه محل دیگری به عنوان محل سكونت یا كار اعام نكند، ابلاغ اوراق مالیاتی به همان نشانی، قانونی و صحیح است.

* ماده 208 ق.م.م *

در مواردی كه نشانی مؤدی در دست نباشد اوراق مالیاتی یک نوبت در روزنامة كثیر الانتتشار حوزه اداره امور مالیاتی محل و اگر در محل مزبور روزنامه نباشد در روزنامه كثیر الانتشار نزدیكترین محل به حوزه اداره امور مالیاتی یا یكی از روزنامه های كثیر الانتشار مركز آگهی می شود. این آگهی در حكم ابلاغ به مؤدی محسوب خواهد شد.

 • تبصره ۱- در متن اوراق مالیاتی اباغ شده باید عاوه بر مطالب مربوط، محل مراجعه، مهلت مقرر و تكلیف قانونی مؤدی درج شده باشد.

 • تبصره ۲- در مورد مؤدیان مالیات مستغلات كه نشانی آنها طبق مادة (207 )  این قانون مشخص نباشد اوراق مالیاتی به ترتیب مذكور در تبصره های ماده  ( ۲۰۳ ) این قانون به محل مستغلی كه مالیات آن مورد مطالبه است ابلاغ خواهد شد.

* ماده ۴۴۴ آیین دادرسی مدنی _ چنانچه روز آخر موعد ، مصادف با روز تعطیل ادارات باشد و یا به جهت آماده نبودن دستگاه قضایی مربوط امكان اقدامی نباشد ، آن روز به حساب نمی آید و روز آخر موعد ، روزی خواهد بود كه ادارات بعد از تعطیل یا رفع مانع باز می شوند .

 * ماده 445 آیین دادرسی مدنی- موعدی که ابتدای آن تاریخ ابلاغ یا اعلام  ذکر شده است ، روز ابلاغ و اعلام وهمچنین روز اقدام جزء مدت محسوب نمی شود .

 * ماده 446 آیین دادرسی مدنی –کلیه مواعد مقرر دراین قانون از قبیل واخواهی  و تکمیل دادخواست برای افراد مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ می باشد .

 * ماده 209 ق.م.م *

مقررات آیین دادرسی مدنی راجع به ابلاغ، جز در مواردی که  در این قانون مقرر گردیده است در مورد ابلاغ اورق مالیاتی اجرا خواهد شد.

 مرحله سیزدهم-تسلیم اعتراض یا قبول اوراق صادره ابلاغی

 * مادة 238 ق.م.م *

در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ می شود، چنانچه مؤدی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا بوسیله وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتبا تقاضای رسیدگی مجدد نماید. مسئول مربوط موظف است پس از ثبت درخواست مؤدی در دفتر مربوط و ظرف مهلتی که بیش از سی روز از تاریخ مراجعه نباشد به موضوع رسیدگی و در صورتی دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده را برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی دانست، آن را رد و مراتب را ظهر برگ تشخیص درج و امضا نماید و در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابرازی را مؤثر در تعدیل درآمد تشخیص دهد و نظر او مورد قبول مؤدی قرار گیرد، مراتب ظهر برگ تشخیص منعكس و به امضای مسئول مربوط و مؤدی خواهد رسید و هرگاه دلایل و اسناد و مدارك ابرازی مؤدی را برای رد برگ تشخیص یا تعدیل درآمد مؤثر تشخیص ندهد باید مراتب را مستدلاً در ظهر برگ تشخیص منعكس و پروندة امر را برای رسیدگی به هیأت حل اختاف ارجاع نماید.

 مرحله چهاردهم-رسیدگی به اعتراض مؤدی در اداره امور مالیاتی-

 * مادة ۲۳۹ ق.م.م *

در صورتی که مؤدی ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص مالیات قبولی خود را نسبت به آن كتباً اعلام كند یا مالیات مورد مطالبه را به مأخذ برگ تشخیص پرداخت یا ترتیب پرداخت آن را بدهد یا اختاف موجود بین خود و اداره امور مالیاتی را به شرح ماده ( ۲۳۸) این قانون رفع نماید پرونده امر از لحاظ میزان درآمد مشمول مالیات مختومه تلقی می گردد و در مواردی كه مؤدی ظرف سی روز كتبا اعتراض ننماید و یا در مهلت مقرر در ماده مذكور به اداره امور مالیاتی مربوط مراجعه نكند درآمد تعیین شده در برگ تشخیص مالیات قطعی است.

 • تبصره –در مواردی كه برگ تشخیص مالیات طبق مقررات تبصره ماده (۲۰۳) و مادة ( ۲۰۸ ) این قانون ابلاغ شده باشد و مؤدی بشرح مقررات این ماده اقدام نكرده باشد در حكم معترض به برگ تشخیص مالیات شناخته می شود. در این صورت و همچنین در مواردی كه مؤدی ظرف مهلت سی روز از تاریخ ابلاغ كتبا به برگ تشخیص اعتراض كند پرونده امر برای رسیدگی به هیأت حل اختاف مالیاتی ارجاع می گردد.

* مادة 227 ق.م.م *

در مواردی که اظهارنامه و ترازنامه و حساب سود و زیان مؤدی حسب مورد قبول می شود و همچنین پس از تشخیص علی الرأس و صدور برگ تشخیص، چنانچه ثابت شود مؤدی فعالیت هایی داشته است درآمد آن را کتمان نموده است و یا اداره امور مالیاتی در موقع صدور برگ تشخیص از آن مطلع نبوده اند، مالیات باید با محاسبه درآمد ناشی از فعالیت های مذکور تعیین و ما به التفاوت آن با  رعایت مهلت مقرر در مادة( 157 )  این قانون مطالبه شود
پس از صدور برگ تشخیص هر مودی می تواند نسبت به دریافت مبانی تشخیص آن از حوزه مالیاتی اقدام نماید تا از این طریق با ارائه دلایل و مستندات کافی از حقوق مالیاتی خود دفاع نماید .حال پس از بررسی اسناد و مدارک و شواهد اعتراض توسط حوزه رسیدگی، دو فرض بعنوان نتیجه اعتراض شما وجود خواهد داشت.
1-جلب رضایت مؤدی همراه با تعدیل مالیات و نهایتاً صدور برگ قطعی
2- عدم جلب رضایت مؤدی و ارسال پرونده به هیأت حل اختلاف مالیاتی

 • نکته:در صورت تمایل به شرکت نماینده اتحادیه در جلسه هیأت های حل اختلاف مالیاتی، در زمان ثبت اعتراض و درخواست ارسال پرونده به هیأت حل اختلاف باید نسبت به اعلام موضوع در فرم اعتراض کتبی تنظیم شده در اداره امور مالیاتی اقدام فرمائید.

مرحله پانزدهم-ارجاع پرونده به هیأت های حل اختلاف مالیاتی

* ماده ۱۷۰ ق.م.م *

مرجع رسیدگی به هرگونه اختلاف كه در تشخیص مالیات های موضوع این قانون بین اداره امور مالیاتی و مؤدی ایجاد شود هیأت حل اختاف مالیاتی می باشد مگر مواردی كه به موجب مقررات سایر مواد این قانون مرجع رسیدگی دیگری تعیین شده باشد.

 * مادة ۲۴۰ ق.م.م *

در موقع طرح پرونده در هیأت حل اختلاف مالیاتی، نمایندة اداره امور مالیاتی باید در جلسات مقرر هیأت شركت كند و برای توجیه مندرجات برگ تشخیص، دلایل كافی اقامه كند و توضیحات لازم را بدهد.

* مادة ۲۴۴ ق.م.م *

مرجع رسیدگی به كلیه اختلاف های مالیاتی جز در مواردی كه ضمن مقررات این قانون مرجع دیگری پیش بینی شده، هیأت حل اختاف مالیاتی است. هر هیأت حل اختاف مالیاتی از سه نفر به شرح زیر تشكیل خواهد شد:
۱- یک نفر نماینده سازمان امور مالیاتی كشور.
۲- یک نفر قاضی اعلام از شاغل یا بازنشسته. در صورتیکه قاضی بازنشسته واجد شرایط در شهرستان ها یا مراكز استان ها وجود نداشته باشد بنا به درخواست سازمان امور مالیاتی كشور، رئیس قوه قضائیه یک نفر قاضی شاغل را برای عضویت هیأت معرفی خواهد نمود.
۳- یک نفر نماینده از اتاق بازرگانی و صنایع و معادن جمهوری اسامی ایران یا اتاق تعاون یا جامعه حسابداران رسمی ایران یا مجامع حرف های یا تشکل های صنفی یا شورای اسلامی شهر به انتخاب مؤدی در صورتی که برگ تشخیص مالیات ابلاغ قانونی شده باشد و یا همزمان با تسلیم اعتراض به برگ تشخیص در مهلت قانونی مؤدی انتخاب خود را اعلام ننماید سازمان امور مالیاتی شور توجه به نوع فعالیت مؤدی یا موضوع مالیات مورد رسیدگی از بین نمایندگان مزبور ی نفر را انتخاب خواهد کرد.

 • تبصره 1 – جلسات هیأت های حل اختلاف مالیاتی با حضور سه نفر رسمی است و رأی هیأت های مزبور با ا کثریت آراء قطعی و لازم الاجرا است، ولی نظر اقلیت باید در متن رأی قید گردد.

 • تبصره 2 – اداره امور هیأت های حل اختلاف مالیاتی و مسئولیت تشکیل جلسات هیأت ها به عهده سازمان امور مالیاتی کشور می باشد و حق الزحمة اعضای هیأت های حل اختلاف بر اساس آیین نامهای که بنا به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی شور به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی خواهد رسید از محل اعتباری به همین منظور در بودجه سازمان مذکور پیش بینی می شود قابل پرداخت خواهد بود.

 * مادة ۴۶ ق.م.م *

وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده، جهت حضور مؤدی یا نماینده مؤدی و نیز اعزام نماینده اداره امور مالیاتی باید به آنها ابلاغ گردد. فاصله تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیأت نباید کمتر از ده روز باشد مگر به درخواست مؤدی و موافقت واحد مربوط.

• تبصره -عدم حضور مؤدی یا نمایندة مؤدی و نیز نمایندة ادارة امور مالیاتی مربوط مانع از رسیدگی هیأت و صدور رأی نخواهد بود.

* مادة ۲۴۷ ق.م.م *

آراء هیأت های حل اختلاف مالیاتی بدوی قطعی و لاز مالاجراء است. مگر این كه ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلااغ رأی بر اساس ماده  (۲۰۳) این قانون و تبصره های آن به مؤدی، از طرف مأموران مالیاتی مربوط یا مؤدیان مورد اعتراض كتبی قرار گیرد كه در این صورت پرونده جهت رسیدگی به هیأت حل اختلالف مالیاتی تجدید نظر احاله خواهد شد. رأی هیأت حل اختاف مالیاتی تجدید نظر قطعی و لازم الاجرا می باشد.

• تبصره ۱-مؤدی مالیاتی مكلف است مقدار مالیات مورد قبول را پرداخت و نسبت به مازاد بر آن اعتراض خود را در مدت مقرر تسلیم كند.

• تبصره ۲- نمایندگان عضو هیأت های حل اختاف مالیاتی نباید قبلاً نسبت به موضوع مطروحه اظهار نظر داشته یا رأی داده باشند.

 • تبصره ۳–در صورتیك‌ه رأی صادره هیأت بدوی از سوی یكی از طرفین مورد اعتراض تجدیدنظر خواهی قرارگرفته باشد در مرحلة تجدیدنظر فقط به ادعای آن طرف رسیدگی و رأی صادر خواهد شد.

• تبصره ۴-آراء قطعی هیأت های حل اختاف مالیاتی به استثناء مواردی كه رأی هیأت حل اختاف مالیاتی بدوی با عدم اعتراض مؤدی یا مأمور مالیاتی مربوط قطعیت می یابد برابر مقررات ماده (۲۵۱ ) این قانون قابل شكایت و رسیدگی در شورای عالی مالیاتی خواهد بود.

 • تبصره ۵- سازمان امور مالیاتی كشور اجازه دارد شكایت كتبی مؤدیان مالیاتی از آراء هیأت های حل اختاف مالیاتی صادره تا تاریخ تصویب این ماده كه در مهلت قانونی به مرجع مالیاتی ذی ربط تسلیم شده است را یک بار به هیأت های حل اختاف مالیاتی تجدید نظر به منظور رسیدگی و صدور رأی مقتضی احاله نماید.

• تبصره6 – در مواردی که شکایت مؤدیان مالیاتی از آراء هیأت های بدوی از طرف هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدید نظر رد شود و همچنین شکایت از آراء هیأت های تجدید نظر از طرف شعب شورای عالی مالیاتی مردود اعلام شود، برای هر مرحله معادل یک درصد (1%) تفاوت مالیات موضوع رأی مورد شکایت و مالیات ابرازی مؤدی در اظهارنامه تسلیمی، هزینه رسیدگی تعلق میگیرد که مؤدی مکلف به پرداخت آن خواهد بود.

 * مادة 248 ق.م.م *

رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بایستی متضمن اظهار نظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مؤدی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات، جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رأی قید شود.

 * مادة 249 ق.م.م *

هیأت های حل اختلاف مالیاتی مکلف اند مأخذ مورد محاسبات مالیات را در متن رأی قید و در صورتی که در محاسبه اشتباهی کرده باشند، با درخواست مؤدی یا اداره امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رأی را اصلاح کنند.

* ماده 250 ق.م.م *

در مواردی که هیأت حل اختلاف مالیاتی برگ تشخیص مالیات را رد و یا این که تشخیص اداره امور مالیاتی را تعدیل نماید مکلف است نسخه ای از رأی خود را به انضمام رو نوشت برگ تشخیص مالیات جهت رسیدگی نزد دادستان انتظامی مالیاتی ارسال کند تا در صورت احراز تخلف نسبت به تعقیب متخلف اقدام نماید

مرحله شانزدهم- ارسال پرونده به اجرائیات و اعتراض به برگ اجرا

* ماده ۲۱۶ ق.م.م *

مرجع رسیدگی به شكایات ناشی از اقدامات اجرایی راجع به مطالبات دولت از اشخاص اعم از حقیقی یا حقوقی كه طبق مقررات اجرایی مالیات ها قابل مطالبه و وصول می باشد هیأت حل اختلاف مالیاتی خواهد بود. به شكایت مزبور به فوریت و خارج از نوبت رسیدگی و رأی صادر خواهد شد. رأی صادره قطعی و لاز مالاجرا است.

• تبصره ۱-در مورد مالیا تهای مستقیم در صورتیکه شكایت حاكی از این باشد كه وصول مالیات قبل از قطعیت، به موقع اجرا گذارده شده است، هرگاه هیأت حل اختلاف مالیاتی شكایت را وارد دانست ضمن صدور رأی به بطان اجرائیه حسب مورد قرار رسیدگی و اقدام لازم صادر یا نسبت به درآمد مشمول مالیات مؤدی رسیدگی و رأی صادر خواهد كرد. رأی صادره از هیأت حل اختاف قطعی است.

• تبصره ۲-در مورد مالیات های غیرمستقیم هرگاه شكایت اجرایی از این جهت باشد كه مطالبه مالیات قانونی نیست مرجع رسیدگی به این شكایت نیز هیأت حل اختاف مالیاتی خواهد بود و رأی هیأت مزبور در این باره قطعی و لاز مالاجرا است.
مفاد این تبصره شامل جرایم قاچاق اموال موضوع عایدات دولت و بهای مال قاچاق از بین رفته و نیز آن دسته از مالیات های و بهای مال قاچاق از بین رفته و نیز آن دسته از مالیات های

* ماده 251 ق.م.م *

مؤدی یا اداره امور مالیاتی می توانند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی هیأت حل اختلاف مالیاتی، به استناد عدم رعایت قوانین و مقررات موضوعه یا نقص رسیدگی، با اعلام دلایل کافی به شورای عالی مالیاتی شکایت و نقض رأی و تجدید رسیدگی را درخواست کنند.

* ماده 251 مکرر ق.م.م *

در مورد مالیات های قطعی موضوع این قانون و مالیات های غیر مستقیم که در مرجع دیگری قابل طرح نباشد و به ادعای غیرعادلانه بودن مالیات مستندا به مدار و دلایل کافی از طرف مؤدی شکایت و تقاضای تجدید رسیدگی شود وزیر امور اقتصادی و دارایی می تواند پرونده امر را به هیأتی مرکب از سه نفر به انتخاب خود جهت رسیدگی ارجاع نماید.
رأی هیأت به اکثریت آراء قطعی و لازم الاجرا می باشد. حکم این ماده نسبت به عمل کرد سنوات 1368 تا تاریخ تصویب این اصلاحیهنیز جاری خواهد بود.

* ماده 259 ق.م.م *

هرگاه شکایت از رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی از طرف مؤدی به عمل آمده باشد و مؤدی به میزان مالیات مورد رأی، وجه نقد یا تضمین بانکی بسپرد و یا وثیقه ملکی معرفی کند یا ضامن معتبر كه اعتبار ضامن مورد قبول اداره امور مالیاتی باشد معرفی نماید، رأی هیأت تا صدور رأی شورای عالی مالیاتی موقوف الاجرا می ماند.

پرداخت و وصول مالیات:

* ماده 190 ق.م.م *

علی الحساب پرداختی بابت مالیات عملکرد هرسال مالی قبل از سررسید مقرر در این قانون برای پرداخت مالیات عملکرد موجب تعلق جایز های معادل یک درصد(1%) مبلغ پرداختی به ازای هر ماه تا سررسید مقرر خواهد بود که از مالیا ت متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد. پرداخت مالیات پس از آ ن موعد موجب تعلق جریم های معادل (5/ 2% )مالیات به ازای هر ماه خواهد بود.
مبدأ احتساب جریمه در مورد مؤدیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامه مالیاتی هستند نسبت به مبلغ مندرج در اظهارنامه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم آن و نسبت به مابه الاختاف از تاریخ مطالبه و در مورد مؤدیانی که از تسلیم اظهارنامه خودداری نموده یا اصولاً مکلف به تسلیم اظهارنامه نیستند، تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه یا سررسید پرداخت مالیات حسب مورد می باشد.

• تبصره 1 مؤدیانی که به تکالیف قانونی خود راجع به تسلیم به موقع اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و پرداخت یا ترتیب دادن پرداخت مالیات طبق اظهارنامه یا ترازنامه و حساب سود و زیان و حسب مورد ارائه به موقع دفاتر و اسناد و مدارک خود اقدام نموده اند در موارد مذکور در ماده ( 239 )  این قانو ن، هرگاه برگ تشخیص مالیاتی صادره را قبول یا با اداره امور مالیاتی توافق نمایند و نسبت به پرداخت مالیات متعلقه یا ترتیب دادن پرداخت آن اقدا م کنند از هشتاد درصد( 80 % ) جرایم مقرر در این قانون معاف خواهند بود. همچنین، در صورت یـکه این گونه مؤدیان ظـرف یک ماه از تاریخ ابلااغ برگ قطعی مـالیات نسبت به پرداخت یا ترتیب دادن پـرداخت آن اقـدام نـمایند از چهل درصد ( 40 % ) جرایم متعلقه مقرر در این قانون معاف خواهند بود.

• تبصره 2چنانچه فاصله تاریخ وصول اعتراض مؤدی نسبت به برگ تشخیص مالیات تا تاریخ قطعی شدن مالیات از یک سا ل تجاوز نماید، جریمه دو و نیم درصد ( 5/ 2% ) در ماه موضوع این ماده نسبت به مدت زمان بیش از یک سال مذکور تا تاریخ ابلااغ برگ قطعی مالیات قابل مطالبه از مؤدی نخواهد بود. سازمان امورمالیاتی کشور مکلف است ترتیباتی اتخاذ نماید که رسیدگی و قطعیت یافتن مالیات مؤدیان حداکثر تا یک سال پس از تاریخ تسلیم اعتراض آنان صورت پذیرد.

* ماده 191 ق.م.م *

تمام یا قسمتی از جرایم مقرر در این قانون بنا به درخواست مؤدی با توجه به دلایل ابرازی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر و با در نظر گرفتن سوابق مالیاتی و خوش حسابی مؤدی به تشخیص و موافقت سازمان امور مالیاتی کشور قابل بخشوده شدن می باشد.

* ماده ۲۳۵ ق.م.م*

ادارة امور مالیاتی مكلف است نسبت به مؤدیانی كه بدهی مالیاتی قطعی خود را پرداخت نمود هاند حداكثر ظرف پنج روز از تاریخ وصول تقاضای مؤدی مفاصا حساب مالیاتی تهیه و به مؤدی تسلیم كند.

* ماده ۱۶۷ ق.م.م *

وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امور مالیاتی كشور می تواند نسبت به مؤدیانی كه قادر به پرداخت بدهی مالیاتی خود اعم از اصل و جریمه بطور یک جا نیستند از تاریخ ابلااغ مالیات قطعی، بدهی مربوط را حداكثر به مدت سه سال تقسیط نماید.

* ماده 202 ق.م.م *

وزارت امور اقتصادی و دارایی یا سازمان امور مالیاتی کشور می تواند از خروج بدهکاران مالیاتی که میزان بدهی قطعی آنها از «برای اشخاص حقوقی تولیدی دارای پروانه بهر هبرداری از مراجع قانونی ذی ربط از بیست درصد ( 20 % ) سرمایه ثبت شده و یا مبلغ پنج میلیارد( 5,000,000,000 ) ریال، سایر اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی تولیدی از ده درصد ( 10 % ) سرمایه ثبت شده و یا دو میلیارد (2,000,000,000 ( ریال و سایر اشخاص حقیقی از یکصد میلیون( 100,000,000 ) ریال »بیشتر است از کشور جلوگیری نماید. حکم این ماده در مورد اشخاص عازم سفر واجب با درخواست و تأیید مراجع ذی ربط اعزام کننده مبنی بر میسور نبودن پرداخت بدهی مالیاتی مربوط، با اخذ تضمین لازم جاری نم یباشد.
حکم این ماده در مورد مدیر یا مدیران مسئول اشخاص حقوقی خصوصی بابت بدهی قطعی مالیاتی شخص حقوقی اعم از مالیات بر درآمد شخص حقوقی یا مالیات هایی که به موجب این قانون شخص حقوقی مکلف به کسر و ایصال آن می باشد و مربوط به دوران مدیریت آنان بوده نیز جاری است. مراجع ذی ربط با اعلام وزارت یا سازمان مزبور مکلف به اجرای این ماده می باشند.

• تبصره –در صورتی که مودیان مالیاتی به قصد فرار از پرداخت مالیات در اصناف مالیات اقدام به نقل و انتقال اموال خود به همسر و یا فرزندان  نمایند سازمان امور مالیاتی کشور می تواند نسبت به ابطال اسناد مذکور از طریق مراجع قضایی اقدام نماید.

* ماده 210 ق.م.م *

هرگاه مؤدی مالیات قطعی شده خود را ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ برگ قطعی پرداخت ننماید اداره امور مالیاتی به موجب برگ اجرایی به او ابلاغ می کند ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ کلیه بدهی خود را بپردازد یا ترتیب پرداخت آن را به اداره امور مالیاتی بدهد.

• تبصره 1 در برگ اجرایی باید نوع و مبلغ مالیا ت، مدارک تشخیص قطعی بده ی، سال مالیات ی، مبلغ پرداخت شدة قبلی و جریمه متعلق درج گردد.

• تبصره 2- آن قسمت از مالیات مورد قبول مؤدی مذکور دراظهارنامه یا ترازنامه تسلیمی به عنوان مالیات قطعی تلقی می شود و از طریق عملیات اجرایی قابل وصول است.

* ماده 211 ق.م.م *

هرگاه مؤدی پس از ابلاغ برگ اجرایی در موعد مقرر مالیات مورد مطالبه را کلاً پرداخت نکند یا ترتیب پرداخت آن را به اداره امور مالیاتی ندهد به اندازةه بدهی مودی اعم از اصل و جرایم متعلق به اضافة ده درصد ( 10 % ) بدهی از اموال منقول یا غیرمنقول و مطالبات مودی توقیف خواهد شد.
صدور دستور توقیف و دستور اجرای آن به عهده اجرائیات اداره امور مالیاتی می باشد

* ماده 212 ق.م.م *

توقیف اموال زیر ممنوع است:
1- دو سوم حقوق حقوق بگیران و سه چهارم حقوق بازنشستگی و وظیفه .
2 -لباس و اشیاء و لوازمی که برای رفع حوائج ضروری مؤدی وافراد تحت تکفل او لازم است و همچنین آذوقه موجود و نفقه اشخاص واجب النفقه مؤدی.
3- ابزار و آلات کشاورزی و صنعتی و وسایل کسب که برای تأمین حداقل معیشت مودی لازم است.
4- محل سکونت به قدر متعارف.